Vragen & antwoorden
Op deze pagina vind je een aantal veel gestelde vragen zo goed mogelijk beantwoord.
Studio Q&A
Is er een Studio-ettiquette?
Hoe gebeurt de afrekening?
Wat doet een producer?
Wat doet een music engineer?
Wat doet een mixer of mixing engineer?
Wat is het verschil tussen mixen en masteren?
Op welke manieren kan je muziek opnemen in een studio?
Waarom zou je een demo opnemen?
Het geheim van een geweldige drumsound
Tips voor een geweldige drumsound
Het geheim van geweldige vocals
Tips voor een geweldige zanglijn
Nemen we best een clicktrack op?
Waar kan ik cd's laten dupliceren?
Rockschool Q&A
Welke leeftijd moet je hebben voor muziekles bij Sputnik?
Welke instrumenten kan je leren in de Sputnik Rockschool?
Moet je je eigen instrument hebben?
Waar kan je goedkope instrumenten kopen?
Worden er punten, rapporten, examens, testen gegeven?
Moet je notenleer kennen om muziek te (leren) spelen?
FAQ
Vragen en antwoorden over de recording studio en de Rockschool.
Vind je hier toch niet het juiste antwoord:
joes@sputnikstudio.be.
Studio Q&A
Is er een soort van Studio-etiquette?
yep:
De producer/engineer is je beste vriend de komende uren/dagen/weken! Het enige wat hij wil, is jouw muziek zo goed mogelijk laten klinken. Probeer dat voor ogen te houden. Hij wil zijn naam niet verbinden aan iets dat slecht klinkt. Jullie zitten eventjes in dezelfde band.
Hygiëne – Zorg dat je fris bent op alle vlakken (en dat is letterlijk te nemen). In een studio zit je voor minstens een aantal uren met dezelfde mensen opgescheept. Voor Oksel/Voeten/Adem-walmen ga je dan niet snel dankbaarheid tonen. Drummers die zich in de voormiddag in het zweet hebben gewerkt, denken best aan een setje propere kleren.
Eet niet in de opname- of controleruimte: chips, rijstwafels of tonijnsla zijn geweldig lekker, maar verspreiden ook een redelijk irritante geur.
Geef mensen tijd om een partij te spelen, een nummer te mixen, hun zeg te doen. Het enige dat je bereikt met stress leggen op mensen is dat ze nog minder gaan presteren en het dus nog langer duurt.
Humor is zeer belangrijk! Bij een snelle demo zit je minstens 12 uren op elkaars lip – let it be fun!
De Afrekening
Afrekenen doen we contant of via overschrijving betalen (binnen de 5 dagen).
De definitieve gemixte & gemasterde files, wave-bestanden, mp3's krijg je als alles betaald is.
Wanneer je via overschrijving betaalt, krijg je wel een eenvoudig mp3'tje (128bit) mee zodat je je werk al eens kan beluisteren. De full-quality bestanden worden op de server gezet zodra het bedrag betaald is.
Om met mijn boekhouding in orde te zijn, krijg jij een factuur. Als je die op een bepaalde naam of bedrijf wil hebben, stuur je die gegevens best ook door. (ahja, en als je besluit een groot bedrag in muntjes te betalen, komen er bankkosten bij om deze te tellen – ja zo'n dingen maak ik mee.)
Wat doet een producer?
Een muziek producer is iemand die het opnameproces begeleidt. Een producer helpt muzikanten in het maken van nummers, singles en albums. Het is een soort kritische coach die probeert de opname zo goed mogelijk te maken. door ideeën of alternatieven aan te bieden.
Een goed voorbeeldfilmpje:
Wat doet een Music Engineer?
Een engineer staat in voor de technische kant van het opname proces. Hij weet hoe microfoons werken en hoe hij die moet plaatsen, hoe compressors moeten worden aangesloten, begrijpt akoestiek, … Kortom, alle technische aspecten.
Wat doet een Mixer of Mixing Engineer?
Een mixer of de mixing engineer weet hoe hij de opnames van verschillende instrumenten in balans krijgt, geeft elk instrument zijn plaats in de mix, werkt storende frequenties bij, …
Wat is het verschil tussen mixen en masteren?
Bij het mixen zet je de verschillende sporen (tracks/instrumenten) in balans, voeg je equalising en effecten toe, … je zorgt dat de mix goed klinkt.
Bij het masteren bewerk je alle songs tezamen (elk afzonderlijk in een wav-bestand). Zo zorg je dat deze allemaal ongeveer even luid klinken, dat frequenties op de verschillende songs in bedwang worden gehouden, de intro en outro een juiste 'fade' krijgen.
Na de mastering worden 16bit wave-files gemaakt zodat deze op een cd gebrand kunnen worden.
Op welke manieren kan je muziek opnemen in een studio?
In laagjes opnemen:
manier 1
1. drum en bas
Iemand (zanger/gitarist/pianist) speelt mee om de structuur van het nummer aan te geven.) Doordat je drum en bas samen opneemt, krijg je een soort live-feel in de basis.
2. gitaren (eventueel piano)
3. vocals
4. backings
5. extra's (efx, samples, percussie, synths, …)
manier 2
1. opnemen van een guide-track (gitaar & vocal, bas & vocal, ...) met clicktrack of geprogrammeerde beat voor het ritme.
2. drums (of drum&bas)
3. bas
4. gitaar/piano/…
5. vocals
6. backings
7. extra's
voordelen:
weinig tot geen overspraak van andere instrumenten en dus meer controle over kleine fouten en individuele sound
werkt relaxter omdat niet iedereen constant aan het spelen is
je krijgt de kans om partijen perfect uit te werken zonder de andere groepsleden tegen de muren op te jagen omdat het een paar takes langer duurt dan verwacht
als je drum & bas samen opneemt (manier 1), krijg je toch een live-feel in het nummer gesmokkeld
nadelen:
duurt soms ietsje langer
het wachten tijdens het inspelen van de andere instrumenten, alhoewel dat dit met een laptop, lectuur, een bal of een café snel opgelost is
Alles samen opnemen:
manier 1
1. alle muziek samen opnemen met solo's en hele reutemeteut
2. vocals
manier 2
1. alle instrumenten samen opnemen
2. solo's
3. vocals
4. extra's
voordelen:
je krijgt een grotere live-feel
het is gemakkelijker om op elkaar in te spelen
nadelen:
weinig tot geen mogelijkheid om fouten weg te werken
nummers moeten bij iedereen evengoed in de vingers zitten
irritaties en opbouw van spanning als het niet snel lukt
tenzij je geen doorwinterde sessie-muzikant, zal je moeten leren leven met een track waar hoe dan ook een aantal foutjes ingeslopen zijn (de groten der aarde werken op deze manier, maar hebben ook een budget om de beste muzikanten ter wereld achter de instrumenten te krijgen.)
Tip: Bij het opnemen van een instrument of zang kan je best één schelp van de koptelefoon een heel klein beetje naar achterschuiven zodat je het 'live'-geluid hoort.
Waarom zou je een demo opnemen?
Een demo is een visitekaartje op cd. Na de opnames kan je er optredens mee vangen, muziekwedstrijden winnen en het wereld wijde web laten kennismaken met jullie muziek.
Een demo klinkt goed genoeg om te laten horen wat je kan. De opnames gebeuren sneller, er kruipt minder tijd in de afwerking.
Een demo opnemen bij SputnikStudio »
Het Geheim van een geweldige Drumsound
Het klinkt een beetje simpel, maar voor een geweldige drumsound moet je een geweldig klinkend drumstel hebben en een een geweldige drummer.
Zo'n drumgeluid wordt niet gemaakt door de beste microfoons, de duurste preamps of een geweldige engineer (alhoewel dat allemaal wel helpt) – het begint bij het drumstel en de drummer!
Zorg er dus voor dat je drumstel klinkt zoals jij dat wil: als je een perfect klinkende snare of basdrum wil horen op je opnames, moet die er ook al zijn voordat je opneemt. Als je kiest voor een crappy geluid (galmende basdrum, rammelende snare, …) zorg dan dat je drumstel zo klinkt voordat er op 'record' wordt gedrukt. Je kan niet verwachten dat crappy-kit 'goed' of een perfect afgestelde kit 'crappy' gaat klinken.
Onderschat ook de drumskills niet! 'Strak' spelen leer je niet zomaar. Maak het jezelf ook niet moeilijker dan je eigen mogelijkheden. Speel geen te moeilijk ritmes die de groove van de song doen wankelen en speel geen fills waarvan je weet dat ze één keer op vijf lukken. Drums moeten het nummer voortstuwen, niet doen kapseizen.
Een drumstel afstellen is niet zo eenvoudig, maar ook niet geweldig ingewikkeld of moeilijk. Het kost wat tijd om dit in de vingers te krijgen. Hieronder vind je een paar zeer interessante video's. Neem je snare of tomtom op je schoot, bekijk de video en stel samen met de instructeur je kit af.
Tips voor een geweldige drumsound
leg een nieuw snare-vel
stem je snare (het ondervel een paar noten hoger dan het slagvel)
zorg dat er niet teveel 'ring' in de snare zit.
de snaren onder de snare mogen niet te lang naklinken, vervang deze ook als je merkt dat ze niet meer aansluiten. Als deze snaren vers zijn, klinkt jouw snare ineens € 200 duurder!
toms moeten 'toemmm' zeggen of ' toem' niet 'pok' of 'blop'.
basdrums met teveel demping klinken dood. Een dekentje of een kussen dat beide vellen raakt is vaak genoeg. Experimenteer door het dekentje meer tegen het slagvel of resonantievel te leggen.
stem je basdrum (op elke lugg evenveel spanning)
zorg voor een gat in je basdrum (een dichte basdrum klinkt voor jazz of country soms wel goed) in andere gevallen krijg je niet genoeg 'punch' of 'attack'
symbalen met scheuren klinken zoals ze eruit zien.
zorg dat je drumkit evenwichtig klinkt en in balans (snare en basdrum ongeveer even luid, hihat niet geweldig overheersend, toms in verhouding, …)
Het geheim van geweldige vocals
Als er iets is dat een nummer maakt of kraakt is het de zang en de zanglijn!
Als er iets is dat jonge bands over het hoofd zien of bijkomstig vinden om goed te repeteren is het de zang en de zanglijn!
Vaak ligt de focus bij jonge muzikanten op de gitaar of de drum en wordt de zang er maar bijgenomen omdat dat nu eenmaal in het genre past. Luisteraars daarentegen focussen meestal eerst op de zang en horen daarna pas de killer-gitaar-riff die eronder zit. Als ze dan nog aan het luisteren zijn tenminste.
Zorg dus op voorhand dat:
de zanglijn op punt staat
de melodie goed genoeg is
de frasering klopt
de toonhoogte overal haalbaar is
de tekst klopt, laat je teksten eventueel nalezen
de uitspraak juist is
backing vocals kunnen refreinen beter doen klinken, ook al zitten ze soms ver weggemixt. repeteer deze ook!
zorg voor dynamiek in de zanglijn (niet overal hetzelfde volume en toonhoogte)
Tips voor een geweldige zanglijn
repeteer op voorhand (niets zo frustrerend als in de studio merken dat het niet helemaal klopt)
slaap genoeg (voor rock 'n roll is er nog tijd genoeg erna!)
drink veel (water, thee, …)
drink weinig (alcohol, koffie, cola, …), een slokje alcohol kan je misschien wel in de juiste mood brengen – you choose!
rook niet teveel de dag voordat je gaat opnemen en de dag dat je opneemt (je begint dan te piepen als een kuikentje)
zorg vooral dat je goed voelt en negeer eventueel dingen die hierboven staan!
Nemen we best een clicktrack op?
Er zijn een aantal voordelen aan het opnemen met clicktrack:
Je kan er gemakkelijk voor zorgen dat de 'groove' in de song blijft gaan, zonder dat er putten vallen in het tempo.
Het is veel eenvoudiger om fouten in tracks te herstellen.
Je kan partijen knippen en plakken (backing vocals van het eerste refrein ook op al de andere plakken, een perfecte roffel ergens anders in het nummer laten terugkomen, …)
Het is alleen niet zo eenvoudig om met een clicktrack te spelen als je dat nog nooit gedaan hebt. Je oefent dit best eerst alleen als drummer en nadien met heel de band op de repetitie. Zo voorkom je dat je in de studio moet vechten tegen een clicktrack.
Langs de andere kant werden tot voor kort veel nummers zonder clicktrack opgenomen en vonden mensen die nummers ook geweldig.
Hieronder een paar voorbeeldjes (je ziet telkens de temposchommelingen doorheen het nummer):
So Lonely - The Police & I love rock'N'roll - Britney Spears
Sympathy for the Devil - Rolling Stones
Waar kan ik cd's laten dupliceren?
Als je besluit om cd's niet zelf te branden, zijn er een aantal bedrijven die dit graag voor jou zullen doen. De kostprijs is afhankelijk van de afwerking: kleuren- of zwarte opdruk, jewelcase, zacht plastieken hoesje, of karton.
Neem met een van de volgende bedrijven contact op en zij zullen je meer kunnen vertellen over de prijs:
sonare.be » (bedrijfje uit schoten)
multidisc.be »
kopieer-cd.be »
visitronics.be »
Rockschool Q&A
Welke leeftijd moet je hebben voor muziekles bij Sputnik?
9 à 10 jaar.
Als je vindt dat jouw kind daar wel klaar voor is, magische gaven heeft of supergepassioneerd op een kermisgitaar tokkelt, mag je hem/haar altijd langs sturen!
Lees alleen nog even de volgende bedenking:
Je kan jonge kinderen een instrument leren spelen, daar bestaat geen twijfel over. De kans dat hij/zij dat doet zonder blijvende externe druk is bijzonder klein.
Bij deze kinderen heeft “spelen” nog de bovenhand en muziek spelen is natuurlijk ook bijzonder leuk voor hen. Als echter het “nieuwe” eraf is, wordt het een beetje moeilijker en moet je als ouder of docent druk gaan uitoefenen om dat instrument niet in een hoek of achter een kast te laten verdwijnen.
Er is dan de optie om rapporten, cijfers, prestatiedruk en stress in de strijd te gooien, maar volgens de Sputnik-filosofie krijg je zo geen gepassioneerde muzikanten.
Iemand van 9 à 10 (pré-puber) ziet bij zo'n instrument al een hoger doel. Hij of zij weet al beter welke muziek hij wil spelen of maken, zou graag met vrienden muziek maken, misschien op een podium staan, … of indruk maken op iemand. Zij kunnen zich voorstellen wat ze met hun instrument gaan doen.
Welke instrumenten kan je leren spelen in de Sputnik Rockschool?
gitaar
basgitaar
drums
Heb je je eigen instrument nodig om muziekles te volgen?
Als je nog geen instrument hebt, kan je best de eerste les op een sputnik-instrument spelen. Dan kan ik jou al vertellen waar je best op let als je er een gaat kopen en waar je dat best doet. Daarna breng je telkens jouw basgitaar of gitaar mee naar de les. Een drumstel moet je natuurlijk niet elke keer meenemen – er staan er twee in de rockschool.
Met de aanschaf van dat instrument wacht je best niet te lang. Een instrument leren spelen vraagt nogal wat oefening. Als je dan slechts een uurtje per week in de les speelt, geraak je niet echt vooruit.
Waar kan je goedkope instrumenten kopen?
Tweedehands-site (zoekertjes):
2dehands.be »
kapaza.be »
Als je hier een instrument opvist en je verzorgt het, kan je het tegen ongeveer dezelfde prijs later terug verkopen. Wanneer je iets ziet dat je interesseert, maar je bent niet zeker, mag je altijd mailen om te vragen wat ik er van denk.
Muziekwinkels in de buurt van Antwerpen:
bassshop.be » (onderdeel van strings&things in Antwerpen-zuid)
2dehands.be/winkel/drumstore » (onderdeel van strings&things, zeer goeie service)
keymusic.com » (zeer grote muziekwinkel in St-Niklaas. als je online bestelt en het zelf gaat afhalen, krijg je een serieuze korting)
muziekvisie.be » (winkel in Antwerpen Noord aan de Waaslandtunnel)
Duitse online winkels:
thomann.de »
musicstore.de »
Vaak een stuk goedkoper dan de Belgische winkels, betrouwbaar en ze leveren binnen de week.
Je krijgt er geen professioneel advies. Als het instrument stuk is, moet je het opsturen of zelf een hersteller zoeken.
Worden er punten, rapporten, examens, testen gegeven?
Nee, rapporten, cijfers, examens brengen competitieviteit, prestatiedruk en stress met zich mee. Volgens de Sputnik-filosofie helpt dit niet om gepassioneerde muzikanten te kweken.
Motivatie moet intrinsiek (van binnen uit) en niet extrinsiek (door anderen opgelegd) zijn.
Een cijfer kan trouwens niet uitdrukken hoe muzikaal je bent, hoeveel gevoel je in je muziek legt, hoeveel talent er nog verscholen zit en zeker niet wat je later met je muziek zal bereiken.
Een instrument bespelen is niet altijd gemakkelijk. Soms moet je doorbijten om tot op een hoger niveau te komen. Je hebt dus wel wat karakter nodig om af en toe de zwaardere momenten te overbruggen, maar dat heb je in je latere leven ook nodig. Volhouden is dan de boodschap!
Moet je notenleer kennen om muziek te (leren) spelen?
Notenleer is een handig hulpmiddel, maar heb je niet echt nodig om gitaar, bas of drums te leren spelen.
Pop- en rockmuziek is vaak heel eenvoudig van struktuur, en makkelijk te onthouden. Bij stukken van Bach of Beethoven is dit wel anders.
In de sputnik-muzieklessen komt er af en toe een beetje theorie aan te pas om dingen beter te begrijpen of te doorgronden. Een doorgedreven cursus notenleer krijg je hier niet.
Om songs, riffs of melodieën te onthouden gebruiken we tabs. Een visuele voorstelling van de gitaar of bashals. Voor ritmes gebruiken we wel een soort notenbalk met daarop de verschillende drumonderdelen. Al deze dingen worden stap voor stap aangeleerd en zijn enkel een hulpmiddel, nooit een struikelblok.
